گزارش رویداد شانزدهم صبح‌های خلاق تبریز

شانزدهمین جلسه‌ی کریتیو‌مرنینگز تبریز، صبح جمعه؛ بیست و نهم دی ماه ۱۳۹۶ توسط گروه گپ در محل سالن همایش‌های مجتمع تجاری تفریحی لاله‌پارک برگزار شد. موضوع شانزدهمین جلسه‌ی کریتو مورنینگز به انتخاب شهر بخارست «اضطراب» بود.
دکتر مصطفی زارعان؛ سخنران این نشست صحبت‌های خود را در رابطه با اضطراب، با تصاویری از قحطی و گرسنگی و ارتباط آن با اضطراب آغاز کرده و به شرح زیر ادامه داد:
اضطراب وجودی، حالتی است که در آن، بودن از نبودنِ احتمالیِ خودش، آگاه است. «پاول تیلیچ»
وقتی شخص با مخاطرات شدید مرگبار مواجه می‌شود، بنیاد اصلی تمام خواسته‌هایش، یافتن معنایی برای زندگی است. تا با ضربه‌ی نبودن مانند مرگ قریب‌الوقوع مبارزه کند. «ویکتور فرانکل/انسان در جستجوی معنا»
در تلاش برای یافتن معنا برای زندگی، پاسخ به چند پرسش، اساسی است:
– چرا من اینجا هستم؟
– هدف من در زندگی چیست؟
– من چگونه باید باشم؟
پاسخی برای این سوالات وجود ندارد و استرس ناشی از موارد ناشناخته است.
از سایر عوامل ایجاد کننده‌ی اضطراب:
– زیست شناختی: نوروترنسمیترها، عوامل ژنتیک، اختلالات نورولوژیک، اختلالات هورمونی
– روانی اجتماعی: تعارض، حقارت، خودپندار و …
افکار معیوب و غیرمنطقی نیز ما را دچار اضطراب می‌کنند که برای آشنایی به مواردی اشاره می‌کنیم:
۱- وجه مشترک تمام عقاید نامعقول، شیوه‌ی تفکر مطلق مخصوص خردسالان است.
۲-برابر نهادن نیازها و ترجیحات
۳-عدم توانایی تحمل برخی وقایع
۴- ارزش انسان مساوی با موفقیت‌ها و شکست‌هاست و یا صفات خاص
۵- لزوم اخذ تایید از والدین و یا صحبان قدرت
۶- دنیا باید منصفانه با ما برخورد کند.
۷- ارزش انسان‌ها را ما تعیین کنیم
۸- اگر اوضاع بر وفق مراد نباشد وحشتناک است
۹- برای انجام دادن اعمال منطقی باید آشفته بود
۱۰- عقاید دوران کودکی رهنمود‌های مناسبی در بزرگسالی هستند، هر چند تعصبات صرف و افسانه‌بافی باشند.
۱۱- چندهایی زیان‌آور مانند سیگار و مواد مخدر می‌توانند خشنودی در زندگی را افزایش دهند.
۱۲- علت خشنودی انسان بیرونی است.
۱۳- تاریخچه‌ی گذشته‌ی فرد، تنها عامل تعیین‌کننده رفتار فعلی است.
تحریف‌های شناختی:
– تفکر همه یا هیچ ( اگر کامل موفق نشوم شکست خورده هستم )
– فاجعه‌سازی/ پیشگویی (قادر به انجام هیچ کاری نخواهم بود )
– دست کم انگاشتن جنبه‌های مثبت/ بی‌اعتبار کردن ( من فقط شانس آوردم)
– استدلال هیجانی ( من وظایفم را هر چند درست انجام داده‌ام ولی احساس میکنم شکست خورده هستم )
– برچسب زدن ( من بازنده هستم)
– درشت نمایی/ کوچک نمایی ( گرفتن نمره متوسط یعنی بی‌کفایتی/ گرفتن نمره‌ی بالا نشانه‌ی باهوش بودن من نیست )
– فیلتر ذهنی/ انتزاع انتخابی ( چون در یکی از شاخص‌های ارزیابی نمره‌ی کمی گرفته‌ام به معنی سستی و کاهلی من است)
– ذهن‌خوانی ( او فکر می‌کند که من هیچ چیز درباره‌ی … نمی‌دانم)
– تعمیم بیش از حد ( من شرایط لازم برای دوست پیدا کردن را ندارم)
– شخصی‌سازی (مدیرم با من سر‌سنگین است، حتما کار بدی انجام داده‌ام)
– جملات باید دار (همیشه باید بهترین باشم)
– دید تونلی/ دیدن جنبه‌های صرفا منفی موقعیت (معلم پسرم هیچ کاری را نمی‌تواند درست انجام دهد)

اگر بخواهیم اضطراب را در چند کلمه تعریف کنیم باید بگیم اضطراب یک حالت است. حالتی از اندیشناکی شدید، بلاتکلیفی و ترس ناشی از پیش‌بینی رویداد یا موقعیت تهدیدکننده، اغلب تا جایی که کارکرد طبیعی جسمی و روانشناختی مختل می‌شود. اضطراب در جمع افزایش پیدا می‌کند، خلاقیت فرد را کاهش می‌دهد.
علایم فزیولوژیک: انقباض عضلانی، تپش قلب، تعریق، سرگیجه، مشکلات تنفسی علایم هیجانی: بی‌قراری، غم و اندوه، ترس از مرگ، ترس از خجالت یا حقارت، ترس از رویدادهای وحشتناک
علایم شناختی: افکار منفی و باورهای ناکار آمد
انواع اختلالات اضطرابی:
– اختلالات تروماواسترسور
– اختلال دلبستگی واکنشی- اختلال درگیری اجتماعی بازداری زدایی شده
– اختلال استرس پس از سانحه
– اختلال استرس حاد
– اختلالات انطباقی
– اختلالات وسواسی-جبری
– اختلال بدریختی بدن
– اختلال احتکار
– وسواس کندن مو
– وسواس کندن پوست
– اختلال اضطراب جدایی
– گنگی انتخاب
– فوبی خاص
– اختلال اضطراب اجتماعی
– اختلال هراس
– گذر هراسی
– اختلال اضطراب منتشر
پیشنهاد دکتر زارعان برای غلبه بر اضطراب، «تنفس دیافراگمی» بود که نتیجه‌ی آرام‌بخشی را در پی دارد.
بعد از اتمام سخنرانیِ دکتر مصطفی زارعان، دقایقی جهت پرسش و پاسخ افراد حاضر در جلسه اختصاص یافت.
این جلسه حاشیه‌ای نیز در برداشت که البته این حاشیه وارد متن شد و ذهن حضار را طی جلسه درگیر خود کرد و سخنران با بهره‌گیری از این موضوع، سخنرانی خود را آغاز نمود. ماجرا به این ترتیب بود که تیم اجرایی در راستای همکاری با کمپین جدید لاله‌پارک در رابطه با موضوع بحران آب، تمامی افراد حاضر در این رویداد را به چالش کشیدند که بزودی از رسانه‌های مربوط به گروه گپ درباره‌ی این کمپین بسیار خواهیم شنید.
امیدواریم «آب» این میراث گرانمایه را برای نسل‌های بعد از خود حفظ کنیم.

نگارش متن: نادیا فخیم
عکس: فرشید امن‌الهی